DrVerdenejad

DrVerdenejad

DrVerdenejad

DrVerdenejad

سارس و شبکه های مجازی ارتباطات
مقدمه: 
درطول تاریخ برخی ازملت ها توانسته اند درشرایط سخت وبحرانی، تهدیدهای محیط پیرامون خود را به فرصت تبدیل کرده وبا بهره گیری از" شرایط ویژه " با بسیج امکانات، مدیریت بحران و تلا ش خستگی ناپذیر، برمشکلا ت غلبه کرده وآموزه‏های جدیدی بردستاوردهای بشر بیافزایند. این آموزه‏ها می‏تواند برای سایر ملل درس‏های ارزشمند وتجارب پرباری تلقی شود تا جوامع گوناگون مجبور نشوند هزینه های مادی و معنوی فراوانی برای غلبه برمشکلا ت وبلا یا بپردازند. 
جدیدترین تجربه درچین شیوع بیماری سارس درچین و کسب تجربه و آموزه های این کشور برای غلبه نسبی براین بیماری و تحصیل دستاوردهای گرانبها بود. ازجمله، چین در" مدیریت بحران سارس " توانست با کمک فناوری ارتباطات و راه اندازی " شبکه مجازی ارتباطات " خسارت بیماری را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. 
متن: 
بحران سارس پیامدهای بسیار وخیمی برکشورچین داشت. ازجمله در بعد اقتصادی موجب میلیاردها دلار هزینه، ازدست رفتن میلیونها فرصت شغلی، کاهش رشد GDP از9/8 % به حدود 5 %) دردوره اوج بیماری( ، کاهش اعتبار دربازارهای بین المللی و تعطیلی سراسری درچین شد. اما دولت چین، پس از" خطای اولیه " درپنهان نگه داشتن بیماری به امید کنترل سریع آن و" جلوگیری از پیامدهای اقتصادی "، اقدامات اساسی و همه جانبه ای درجلوگیری از گسترش این بحران ودرنهایت کنترل آن به عمل آورد. 
از مهم‏ترین زمینه های فعالیت دولت چین که بازده بسیار سودمندی برای این کشور داشت، ایجاد زیرساخت " تکنولوژی اطلاعات " (Information Technology ) یا "IT" بود که دولت‏مردان وکارشناسان این کشور را با واقعیات جدیدی نسبت به اهمیت این تکنولوژی نه تنها در عرصه مدیریت بحران‏ها، بلکه درتجارت نوین، تصاحب بازارهای جهانی، آموزش، امنیت، بهداشت و نظایرآن بهترآشنا کرد. 
اهمیت این تکنولوژی برای چین هنگامی روشن تر می‏شود که بدانیم درطول " بحران سارس" کلیه مدارس، دانشگاه‏ها وبسیاری ازمراکز دولتی تعطیل وسفرها، حمل و نقل های غیراضطراری و هرگونه تجمع عمومی ممنوع گردیده بود. 
در این میان دولت هوشیار چین با کم کردن تماس فیزیکی افراد و بهره گیری مناسب رایانه واینترنت قادرشد ازشیوع خارج از کنترل ویروس خطرناک سارس پیشگیری نماید. مهم‏ترین حرکت نظام منضبط وکارآمد دولتی و حزبی چین این بود که با ایجاد یک شبکه مجازی زنده و بهنگام (Online) وبهره گیری از سایت‏های اینترنتی دولتی ضمن حفظ سازمان دولت و تسهیل چرخه امور جاری کشور، ازانتقال ویروس توسط افراد مشکوک ومبتلا به سایر بخش‏های جامعه جلوگیری کند. 
این تجربه موجب شد که " چارچوبی قابل بهره برداری " برای هرنوع بحران مشابه خلق گردد. 
اقدامات اساسی دولت: 
1. سایت‏های اینترنتی دولتی اطلاعات بسیارمهمی در مورد مراقبت و عدم هراس عمومی به ویژه بصورت زنده (Online) برای مطلع ساختن مردم ارائه دادند و مردم را برای حضور درشبکه مجازی ارتباطات تشویق نمودند. 
2. ارائه اطلاعات مورد لزوم درمورد آلوده ترین مناطق کشور، شهرها و محلات وچگونگی گسترش آن وآمار جدید هر12 ساعت یک‏بار ازطریق شبکه سراسری. 
3. ارائه مجانی ویدئو کنفرانس به وزارت بهداشت که موجب انتقال سریع تحربیات بین بیمارستانها ومراکزدرمانی و ارتباط دائم تیمهای درمانی با یکدیگر می گردید. ازاین خدمات برای ارتباط کادردرمانی وپزشکی وحتی برخی بیماران با خانواده های خود که به دلیل قرنطیته، امکان خروج از محدوده تعیین شده را نداشتند، فراهم گردید. 
گزارش شده است که درطول بحران دوماهه، 5 میلیارد دقیقه ازشبکه مجازی استفاده به عمل آمده است. 
4. رصد کردن افراد مبتلا به بیماری ازطریق موبایل و با بهره گیری از سیستم GPS برای کنترل ارتباطات و رفت و آمدها وازاین طریق جمع آوری افراد مشکوک ومبتلای به سارس. 
5. درطول بحران سارس که رفت وآمد وتماسهای شهری واداری با یکدیگر، کاهش یافت. براساس آمار بدست آمده، به طورمتوسط درهرلحظه، 40 تا 50 هزارنفرهمزمان درشبکه اینترنتی(Chat) گفتگو می‏نمودند واین امرموجب کاهش مسائل اجتماعی و افزایش تحمل عمومی برای عبورازدوره بحران گردید. 
6. پیامهای موبایلی(SMS) درطول بحران گسترش بسیارچشمگیری داشت ودولت دراین برهه نسبت به کاهش هزینه تماسهای دیجیتالی مبادرت نمود. اهمیت این مسأله درآن است که بدانیم تنها یک سال، تعداد 80 میلیارد پیام کوتاه تلفنی درچین رد وبدل شده است. 
 
تلاش‏های آموزشی درشبکه ارتباطی: 
بهره برداری ازوسایل ارتباط جمعی وامکانات تبادل اطلاعات الکترونیکی در" شبکه غیر رو در روی ارتباطی" دربخشهای آموزشی وتربیتی نیزمورد استفاده وسیع قرارگرفت. دراوج بحران سارس وتعطیلی مراکزآموزشی وتفریحی درپکن وسایر شهرهای آلوده، شبکه مجازی ارتباطات، کارآمدی خود را درآموزش وحفظ سلا مت وکم کردن تماسهای فردی و فیزیکی بازی کرد. 
بخشی از اقدامات دولت چین دراین رابطه عبارتند از: 
1. برنامه‏های زنده درشبکه های اینترنتی برای مقاطع خاص تحصیلی، به منظور رفع سوالات ومشکلات به صورت برنامه ریزی شده و یا با ابتکار خود معلمین (Chat room) برگزار گردید. 
2. برای مقطع راهنمایی و دبیرستان درشهرهایی که بیشترین آلودگی را داشتند (نظیرپکن) 80% تدریس و اطلاع رسانی بصورت کلا س‏های الکترونیک برگزارشد. 
3. ارتباطات اساتید و دانشجویان ازطریق پیام‏های الکترونیکی (E-mail) برای رفع ابهامات، دریافت راهنمایی‏ها ونیز بهره وری از جزوات ومتون درسی ادامه یافت. 
4. با توزیع نرم افزارهای آموزشی از راه دور، بازار فروش نرم افزارها و بسته های آموزشی رونق یافت. 
5. آموزش تلویزیونی و رادیویی برای عموم مردم بسیارخوب عمل نمود به طوریکه روزی 5 ساعت برای هر مقطع تحصیلی، کلا س‏های آموزشی با مجرب ترین اساتید و معلمان برگزارمی شد و سؤال‏ها ازطریق اینترنت، فاکس وتلفن پاسخ داده می شد. 
امورتجاری وبازرگانی درشبکه زنده ارتباطی: 
• درطول بحران سارس، شرکت‏ها و مؤسسات تجاری و بازرگانی که قادر به برقراری ارتباط و استفاده از شبکه الکترونیک مناسب و Online بودند، موفق شدند از دامنه و شدت خسارت‏های وارده کاسته و ضمن حفظ تماس با منابع تأمین مواد اولیه، مشتریان و همکاران خود، از ورشکسته شدن شرکت جلوگیری و حتی با حفظ مشتریان، سود تجاری ویژه نیزبدست آورند که میانگین سوددهی این دسته از کمپانی‏ها حدود 30% بوده است. 
جالب است بدانیم که: 
• اطلاعات کامل وپایه ای از41 کشورآسیایی درشبکه اینترنتی دراختیار تمامی تولید کنندگان چینی قرار گرفت تا بتوانند با بررسی لازم مشتریان مناسب خود را پیدا کنند و درطول دوره بحران منزوی و زمین‏گیرنشوند. 
• دردوره بحران سارس، روزانه 400 هزار مورد مراجعه به شبکه های الکترونیکی دولتی وجود داشت که کمترین حجم تماسها 48 % رشد را نشان می دهد ودرمورد برخی سایتها تا 700 % افزایش مراجعین وجود داشت. 
• کلیه قوانین ومقررات مهم وجدید کشورچین شامل 200 دستورالعمل ویزه ومقررات تجاری دوره بحران، برای صادرکنندگان و واردکنندگان ونیزبازرگانان و اتباع سایرکشورها درسایت‏های اینترنتی قرارگرفت. 
• اگرچه تمرکز اصلی اقدامات درحال انجام برروی تجارت الکترونیک قرارگرفت، اما بخش مربوط به آگهی وتبلیغات، نه تنها هزینه های برقراری شبکه را پوشش داد بلکه درآمد مناسبی نیز به همراه داشت. 
• در نمایشگاه بین المللی "گواندونگ درجنوب چین" که به دلیل بحران سارس با استقبال محدودتری مواجه شد، مراجعه به سایت الکترونیکی نمایشگاه به رقم بی سابقه 60 میلیون مورد رسید که درس بزرگی برای مقامات ذیربط درگسترش این شبکه به صورت Online بود. 
• در نمایشگاه دیگری که نخستین آزمون فروش الکترونیکی را تجربه نمود، برابر شرایط عادی سودآوری حاصل شد. 
• شرکت‏هایی که درصنعت IT ، نرم افزاری و امور رایانه ای و الکترونیکی فعال بودند دردوره شیوع سارس ازبازار ورونق فوق العاده برخوردارشدند. 
 
 
تجربیات، نقاط ضعف ومشکلات بهره برداری ازشبکه مجازی ارتباطی دراوج شیوع سارس: 
بدنبال تخفیف شرایط ویژه ومنفی شدن نرخ رشد ودامنه شیوع بیماری ذات الریه (SARS )، مراکز تحقیقاتی وعلمی ونظارتی دولتی وشبکه های حزب حاکم برچین به جمع بندی تجربیات، نقاط ضعف ونیزمشکلات عمومی بهره گیری ازشبکه زنده ارتباطی پرداختند. 
این کارشناسان با توجه به جوان بودن بحث شبکه زنده (Online) ارتباطی درچین مهم‏ترین مشکلا ت را دردوره بحران چنین دسته بندی کردند: 
1. هنوزدربسیاری ازبخشهای دولتی، مؤسسات و نهادهای مهم، شبکه Online الکترونیکی به صورت فرهنگ عمومی درنیامده است. 
2. درطول بحران سارس درپاره ای اوقات، اطلاع رسانی دیرهنگام صورت می گرفت که نیازمند هماهنگی دقیق‏تربود. 
3. بخش‏های قابل توجهی ازجامعه بزرگ چین، حتی درشهرها، نتوانستند به هنگام و مناسب ازاین شبکه استفاده کنند. دلایل آن، عدم آشنایی، نداشتن آموزش، فقدان سخت افزارهای مربوطه و نظایرآن بود. 
4. برخی ازبیمارستان‏ها مجهزبه " شبکه الکترونیکی" نبودند و متأستفانه نتوانستند در شبکه اطلاع رسانی مجازی وشاهراههای ارتباطی Online وویدئو کنفرانس‏ها شرکت نمایند. به همین دلیل میزان تلفات دراین بیمارستان‏ها افزایش نشان می‏دهد. 
5. هزینه وآبونمان اینترنت و تلفن تصویری به طورکلی برای مردم چین بالاست و این امرموجب محدودیت دسترسی به شبکه می‏شود. 
6. هنوز نظام مدیریت الکترونیکی (E-Government) درموارد حساس، نظیرنظام دریافت وپرداخت شبکه پولی درچین وارد نشده والبته دربین مردم هم اعتمادسازی لازم به این نظام صورت نگرفته است. 
7. درمبحث آموزش، عدم وجود یک نظام هماهنگ ملی و سراسری درتدریس و تحصیل کلیه دانش آموزان، مانع بهره برداری کامل و بهینه ازآموزش‏های تلویزیونی، ماهواره‏ای والکترونیکی گردید. 
8. جمعی از اساتید و معلمان بدلیل عدم آشنایی و فقدان آموزش لازم درکار با شبکه الکترونیکی نتوانستند تجربیات آموزشی وتوانمندیهایشان را دراختیارسایردانش آموزان حاضردرشبکه قرار دهند. 
 
جمع بندی و نتیجه گیری: 
تجربیات حاصله ازآزمون شبکه مجازی ( Virtual Network) جدید درچین وجمع بندی نقاط قوت وضعف این حرکت مقامهای تصمیم گیردردولت را به این نتیجه رسانده است که دراجلاس های آتی حزب کمونیست، مبحث فناوری ارتباطات واصلاحات ساختاری مورد نیاز برای آماده سازی بدنه دولت وایجاد شرایط "E-Government" را مد نظرقراردهند. 
چینی ها درنظردارند ظرف پنج سال آتی بازارجهانی IT را ازآن خود سازند و معتقدند که برای رسیدن به هدف فوق، ایجاد اصلاحات قانونی برای بسترسازی مناسب به منظور استفاده حداکثرازفناوری ارتباطات درعرصه‏های مختلف به ویژه مباحث تجاری، مالی، پولی الکترونیکی ضروری خواهد بود و ازهم اکنون زمینه سازی آن دربخش کارشناسی نهادهای ذیربط درحال انجام است. 
پیش بینی می‏شود درهمین راستا، تدوین قوانین و ضرورت‏های حفاظتی برای سالم سازی فعالیت‏های " مالی – پولی " وجلوگیری ازهرگونه سوءاستفاده وبرقراری قوانین شدید تنبیهی برای متخلفین، بزودی ارائه گردد. 
یکی ازموارد مهمی که اینک دردستورکارمسئولین دولتی قرارگرفته است، ضرورت تسهیل هرچه بیشتردسترسی بخشهای مختلف صنعتی چین به تجارت الکترونیک وفناوری پیشرفته ارتباطات اقتصادی می باشد. درهمین راستا یکی ازپیشنهادهای مطرح درمراکز تحقیقاتی وپژوهشی که بنظرمی رسد مورد استقبال مقامات قرارگرفته است، تشویقهای مالیاتی برای شرکتهایی است که بخشی ازتجارت خود را بصورت الکترونیکی انجام دهند. براین اساس، شرکتها و مؤسسات تجاری فعال دراین عرصه مورد تخفیف، بخشودگی ویا دست کم، قسط بندی مالیاتی قرارخواهند گرفت. 
از آنجا که چین دربخش سخت افزارفناوری اطلاعات و اصولا ً صنایع الکترونیک پیشرفتهای مناسبی درمقایسه با رقبای آسیایی خود، نظیرهند بدست آورده است، گذشته ازتداوم رشد دراین بخش، نهادهای مسئول، تلا ش جدی را دربخش نرم افزاری، بویژه مبتنی برنیازهای بخشهای دولتی – خصوصی چین وهمسوبا مقتضیات جامعه چینی مبذول خواهند داشت. 
توجه به این نکته مهم است که یکی ازمشکلا ت چین دراین عرصه، عدم وجود " استاندارد یکسان " درتولید محصولات این کشور و نیز، عدم وجود نظام هماهنگ تحصیل وامتحانات دربخش آموزش می باشد. بنابراین شاید یکی ازچالشهای پیش روی نظام دولتی چین، ایجاد هماهنگی وهمسویی تمامی بخشهای ذیربط دررعایت الگوهای واحد درامورتولیدی وآموزشی است که این امربا توجه به عدم تناسب ویکسانی نرخ رشد توسعه در مناطق مختلف جغرافیایی این کشور، موانعی را به همراه خواهد داشت. 
اینک پیش بینی می شود جمهوری خلق چین به تدریج دراجلا س های منطقه ای، موضوع " استاندارد دیجیتال درآسیا " را دردستورکاراین نشستها قراردهد تا استانداردهایی همسو با منافع ملی خود را بصورت قواعد فرامرزی گسترش دهد. این امردررفابتهای منطقه ای آتی برای چین امری ضروری تلقی خواهد شد. 
درمبحث آموزش، دولت چین ازهم اکنون اقدامات اولیه برای بیشترین بهره وری از فناوری ارتباطات را انجام داده است. طبق اعلام مسئولین آموزش و پرورش این کشور، ازسال آینده تحصیلی، ازمقطع راهنمایی به بالا، دروس و واحدهای اجباری برای آموزش اینترنت وفناوری ارتباطات، شامل کلا سهای الکترونیکی، آموزش ازراه دور وسخت افزارونرم افزارهای موردنیازآن وتجارت الکترونیکی، درج خواهد گردید. بدیهی است این آموزشها دردانشگاهها درسطوح بالاتری تدریس خواهد شد. 
همچنین برای معلمین واساتید آموزش‏های لازم درخصوص سخت افزارها ونرم افزارهای مورد نیازجهت آموزش ازراه دور، برگزارخواهد شد تا درکوتاه مدت برای بحرانها و شوکهای ناخواسته نظیر سارس ودردرازمدت برای ایجاد شبکه مجازی ارتباطات ملی وجهانی درقالب " دولت الکترونیکی " آماده گردند. 
درخصوص اصلاح نظام آموزش، مباحث مورد نظردردستورکارکمیسیون دولتی اصلا حات قرارگرفته است که پیش بینی می شود به تدریج مصوبات آن به بخش های آموزشی کشور ابلاغ گردد. 
یکی از ضرورت‏هایی که درامرتجارت نوین جهانی ازنقش وجایگاه مهمی برخورداراست ودولتمردان چینی درطول بحران سارس به اهمیت آن پی بردند، برقراری خطوط تماس Online با دنیای خارج وطرفهای تجاری خود میباشد.البته تجربه به دست آمده نشان داد که تمامی نهادهای دولتی وغیردولتی چینی باید به شبکه و شاهراه اطلاع رسانی وارتباطات غیر رو در رو بپیوندند تا درصورت تکرارچنین بحرانهایی، دولت وجامعه غافلگیرنشوند وچرخش امورحیاتی دراجتماع متوقف نگردد. اما تجربه طلا یی چین دراستفاده اضطراری ازشبکه ارتباطات مجازی، بویژه برای حضوردربازارجهانی، یافتن طرف تجاری، تداوم ارتباط وحتی حفظ تماس دائم یا بخشی ازمشتریان وفروشندگان جهانی، چینی ها را ازاین امرغافل نساخت که چین درقیاس با کشورهای توسعه یافته، دارای عقب ماندگی است وبرای رسیدن به سطح مطلوب باید تلا ش مضاعف نماید. 
بدیهی است پکن تا رسیدن به مرحله ای که فرایند مذاکراتی و اموراداری- مالی خود را ازطریق شبکه سراسری وزنده دنبال کند راهی طولانی درپیش خواهد داشت ولی طبق یک مثل چینی :" سفردورکره زمین با قدم اول آغاز میشود." 
اینک با توجه به آنچه که اشاره شد، به نظرمی رسد، چین ازتلخیها وضربات ناشی ازبحران سارس، درسهای شیرین و ارزشمندی بدست آورده است. 
براساس این تجربه، چین نه تنها نظام دولتی وسیستم اطلاعاتی خود را برای مقابله بحرانهایی نظیر سارس بهترآماده نموده است، بلکه افکارعمومی وبویژه بدنه کارشناسی وماهرکشوررا برای مراحل نوینی ازرشد وتوسعه وتسهیل عضویت آرام وکامل درسازمان تجارت جهانی آماده می سازد. 
 
والسلام